09-04-2021: Steltkluutjes

 

Twee Steltkluten bij Lappenheide!

Vanmiddag werden er twee Steltkluten gemeld bij Lappenheide, en zo'n leuke zeldzaamheid vlakbij huis kon ik natuurlijk niet laten liggen. Dus hopla, op de fiets en tien minuten later zaten ze in de pocket. Ze zaten vrij ver weg, maar waren niettemin leuk te bekijken. Als bonus zat de eerste Visdief van het jaar ook nog op de plas, alsmede drie Witgatjes, twee Kleine Plevieren, de normale steltjes en een baltsende man Bruine Kiekendief vloog boven het bosje. Op de achtergrond zongen onder meer Fitis, Tjiftjaf, Zwartkop en Cetti's Zanger. Overigens had ik tijdens een eerder tochtje al voorjaarsbeestjes als Blauwborst, Roodborsttapuit, Rietzanger en Boerenzwaluw te pakken.

20-03-2021: Rode Wouw, een nieuwe regio- en dakterrassoort

Er vliegen de laatste dagen veel groepen meeuwen over, en het is Zwartkopmeeuwentijd, dus regelmatig kijk ik even de lucht af. Vanmiddag keek ik uit het raam en zag hoog een grotere vogel zweven die zeker geen meeuw was. Ik pakte de kijker en hoera! Een Rode Wouw! Rustig aan zeilde de beauty verder in oostelijke richting. Het was een langverwachte regiosoort, en ook meteen een nieuwe dakterrassoort. Fijn!

06-03-2021: Raven weer op hun oude stek

Vandaag weer eens naar de Ravenplek langs de Nieuwe Zuiderlingedijk gefietst, en deze keer was het bingo. Er kwam meteen een Raaf uit het bosje vliegen die landde tussen de ganzen in het aangrenzende weiland. Dan kun je pas zien wat voor joekels het zijn! Niet veel later vloog de Raaf weer het bosje in en ging daar zitten roepen. Hij leek me nogal zenuwachtig, zodat ik snel de plek verliet, want ik wil ze natuurlijk niet storen. Op de heenweg had ik trouwens in het plasje langs de dijk twee Dodaarsjes gevonden, en die soort was ook nog een nieuwe voor de jaarlijst. Terugfietsend vond ik nog een Waterpieper, ook een jaarsoort, en een Matkop. Ik reed nog even langs Lappenheide en tot mijn aangename verrassing bleek, dat dat gebiedje is omgetoverd tot een afgesloten natuurreservaatje. Er hangt nu een 'verboden toegang'-bordje, er is een Torenvalkkast op een paal geplaatst en van die manden waar eenden in broeden. En dat terwijl ik vorig jaar nog vreesde voor het voortbestaan van het gebiedje! Nu zaten er onder meer drie Grutto's, een aantal Kieviten en twee Scholeksters.

19-02-2021: Zeearend over dakterras!

Jaja, de eerste dakterrasklapper van 2021 is binnen! Vanmiddag om 14:25 kwam er een melding via de Vijfheerenlanden-app dat er een Zeearend naar zuid vloog bij Tull en Het Waal. Uiteraard pak ik dan de kijker en ga de lucht afspeuren, in de hoop dat het beest over mijn dakterras komt vliegen. Kans is over het algemeen vrijwel gelijk aan nul, want dat is bij dergelijke meldingen nog nooit gebeurd. Maar zie: om 14:55 - ik had de moed alweer opgegeven - liep ik toch nog even naar buiten en BINGO! Daar flapte een onvolwassen Zeearend over de haven van Leerdam naar het zuiden. Ik kon de vogel een tijdje volgen, totdat hij het kasteelbos van Heukelum was gepasseerd en uit beeld verdween. Gelukkig kon Cilja hem ook nog even bekijken voor het zo ver was!

25-01-2021: Toendrarietganzen, een onverwachte surprise

Vandaag ben ik met Cilja en hondje Chico een stukje gaan rijden. Het was lekker weer en bij het gehucht Est hangt al een tijdje een Jufferkraanvogel rond, samen met een groep Ooievaars. Dat leek ons wel een leuk doel, temeer daar we nog nooit in die contreien waren geweest. Eenmaal ter plaatse bleken er inderdaad Ooievaars rond te stappen, en ook een Grote Zilverreiger liet zich zien. Er zat tevens een flinke groep ganzen, die voornamelijk bestond uit Kolganzen, maar er zaten ook Toendrarietganzen tussen! Dat was een heel leuke surprise, want dit is een soort die ik tijdens mijn reguliere fietstochtjes door de streek niet snel te zien zal krijgen. De Jufferkraan vonden we helaas niet, maar de rietganzen maakten alles goed. 

Overigens ben ik gisteren nog naar de Nieuwe Zuiderlingedijk gefietst om te checken of de Raven misschien alweer op hun broedplaats aanwezig zijn. Dat was helaas niet het geval, maar wel vond ik er een Witgat, ook een fijne jaarsoort. En nog eerder de afgelopen week had ik tijdens een fietstocht mijn eerste Zanglijster van het jaar. Trouwens, de eerste Merels zingen ook alweer, het voorjaar komt eraan!

18-01-2021: Kleine Zwanen

 Grote Mantelmeeuw bij de stuw van Hagestein

De afgelopen dagen werden er weer Kleine Zwanen gezien ten zuiden van Everdingen, een plek waar ze iedere winter wel een tijdje rondhangen. Vanmorgen ben ik met Cilja en ons hondje Chico even die kant opgereden. Een korte stop bij de A2-plas leverde een mooie adulte Pontische Meeuw op. Via Zijderveld reden we naar de Bolgerijsekade, waar de zwanen gisteren waren gezien. En jawel, ze zaten keurig op hun plek, ongeveer 15 zwaan sterk, samen met een aantal Knobbelzwanen. Dat ging prima, maar ik had nog een paar wensen: Brilduiker en Grote Mantelmeeuw, allebei van die soorten die een makkie zijn tijdens een vogeltripje langs de kust, maar hier in het binnenland toch wat lastiger. We reden dus een stukje langs de Lek, onderwijl speurend tussen de eenden. Dat leverde wel een vrouw Grote Zaagbek op, maar geen Brilduiker. Bij de stuw van Hagestein liep ik een stukje met Chico, en daarna keek ik nog even rond. En kijk aan: daar stond een fraaie adulte Grote Mantelmeeuw te poseren op de stuw! Twee uit drie wenssoorten, dat was toch weer niet gek voor een dik uurtje vogelen.

Adulte Pontische Meeuw bij de A2-plas langs de Diefdijk

13-01-2021: Hume's Bladkoning!

Er zit al wekenlang een Hume's Bladkoning in een piepklein parkje aan de oostkant van Geldermalsen. Dit vogeltje is maar een ietsiepietsie groter dan een Goudhaantje en komt helemaal uit Oost-Azië. Tegenwoordig komen er ieder jaar wel een of twee in ons kikkerlandje terecht, vaak heel laat in het najaar (wat niet gek is gezien de afstand die ze moeten overbruggen), en dan blijven ze meestal overwinteren. Nu is Geldermalsen welbeschouwd maar een paar dorpen verderop en ongeveer 20 minuten met de auto, en vandaag - het was heel aardig weer - was Cilja zo lief om er met me naartoe te rijden. Gelukkig was het parkje klein en de vogel zat na ongeveer 10 minuten zoeken dan ook ineens op een kale tak vlak voor me. Helaas lukte het net niet om een foto te maken. Even later begon het beestje ook nog te roepen, zodat we van een volledig geslaagde waarneming kunnen spreken. Het was een tijd geleden dat ik een zo zeldzaam vogeltje had waargenomen, en ik was er dan ook erg blij mee!

09-01-2021: Lekker scoren

 

Losgebroken Kwak uit dierenparkje De Paaij

Het is dit jaar tot nu toe lekker scoren voor de jaarlijst 2021! Zo'n beetje alles wat ik probeer, lukt. Zie wat dat betreft ook mijn vorige post. Intussen heb ik nog een paar fietstochtjes gemaakt, Wulpen gevonden, nog een Appelvink prachtig kunnen waarnemen en een paar dagen geleden een mooie Ransuil in een kale boom in een wijkje in mijn woonplaats kunnen toevoegen. Vandaag ging de fietstocht naar de Mariënwaard, waar ik hoopte de Boomklever te vinden, want in het kasteelbosje van Heukelum is me dat tot nu toe niet gelukt. Onderweg natuurlijk even kijken of er nog losgebroken Kwakken in het slootje bij dierenparkje De Paaij zaten en jawel, hoewel het slootje vrijwel was dichtgevroren, waren er twee vrijvliegende Kwakken present. Het was sowieso een mooie fietstocht, want vannacht had het gevroren en voor het eerst deze winter was de wereld wit van de rijp. Genieten dus. In de Mariënwaard was de Boomklever vrij snel gevonden, en als extraatje kreeg ik een fraaie Keep in beeld. De jaarlijst is intussen gegroeid naar 75 soorten. Not bad at all.

Duistere Buizerd op lantaarnpaal bij Beesd

02-01-2021: Soortjes ophalen voor de nieuwe jaarlijst

 

Een prachtige adulte Geelpootmeeuw langs de Diefdijk

Na gisteren al een rondje Leerdam, Lappenheide en het Asperense achterland te hebben gedaan (resultaat: 54 soorten), was het vandaag de beurt aan de Diefdijk en de uiterwaarden van Everdingen. Het was weliswaar nevelig, maar er stond weinig wind en het was lekker fietsweertje. Het begon meteen al goed met een Appelvink langs het fietspad bij de Oude Horn. Een lekker begin! Bij de A2-plas langs de Diefdijk vond ik met gemak twee adulte Pontische Meeuwen en terwijl ik zat te kijken kwam er een prachtige adulte Geelpootmeeuw aangevlogen die op een paal dichtbij me landde, zodat er ook nog een aardige foto in zat.

Met goede moed op naar de uiterwaarden dus, waar het nog wat neveliger werd, maar desondanks vond ik na enig speuren twee Pijlstaarten. Toen ik het gebied inliep, zag ik een mooi paar Grote Zaagbek dobberen, ook al zo'n soort die ik zocht. Ik liep nog wat verder, op zoek naar de Zwarte Ruiter die hier overwintert, maar die vond ik vooralsnog niet. Wel 'kipte' er langdurig een Waterral vlak voor mijn voeten, zonder dat ik een glimp van het beest opving. Toen het pad te modderig werd, liep ik terug en hoorde ineens meerdere Baardmannetjes roepen vanuit het riet aan de dijk! Dat was een onverwachte meevaller. En of het niet op kon: daar kwam de Zwarte Ruiter aangevlogen en landde niet heel ver bij me vandaan tussen de Wintertalingen. 

Zwarte Ruiter tussen de Wintertalingen

Het coronajaar 2020, een jaar lang dakterrasvogelen

 

Visarend, 06-04-2020

Toen ik in januari besloot om regelmatiger dan normaal vogels te tellen vanaf ons eigen dakterras, kon ik nog niet vermoeden dat dit uiteindelijk mijn hoofddoel van 2020 zou worden. In maart, toen duidelijk werd dat we te maken hadden met een heuse pandemie en je al snel geacht werd zoveel mogelijk thuis te blijven, kwam met het verstrijken van de weken en de maanden langzaam maar zeker het besef dat er dit jaar weinig anders op zat dan te vogelen vanaf ons dakterras. Een aantal fietstochtjes in de omgeving daargelaten. Het gaf niet, want al snel had ik er erg veel plezier in, en dat kwam vooral doordat er leuke soorten voorbij kwamen! Hieronder een overzicht van een jaar lang dakterrasvogelen.

IJsvogel in de haven

Het uitzicht

Vanaf ons dakterras kijk ik uit op de haven van Leerdam. Op ons dakterras zelf staat een flink aantal planten en struiken en er hangt een voederstation. Ook strooi ik regelmatig voer op de grond. Tegenover ons huis, aan de overkant van de haven, staat een klein bosje met voornamelijk oude wilgen, sommige geheel begroeid met klimop. Rechts is er eveneens een bosje, op het eiland van de visclub van Leerdam. Daartussenin kijk ik uit op de Linge, met aan de rand daarvan een bomenrij en ook een flinke rietkraag. Verder heb ik een ruim uitzicht op de lucht boven dit alles.

De cijfers

Van de 366 dagen die dit jaar rijk was, heb ik op 319 dagen vogels gekeken vanaf ons dakterras. Gemiddeld heb ik per dag circa 2 à 3 uur gekeken, tijdens de voor- en najaarstrek vaak (veel) langer.

In totaal heb ik dit jaar 125 soorten waargenomen, 126 als ik de Grote/Kleine Barmsijzen meereken die in het najaar af en toe over kwamen vliegen. Dit is inclusief exoten en escapes. Ik tel zowel visueel als auditief waargenomen soorten.

De soort die ik het vaakst heb gezien is de Meerkoet, nl. op alle 319 dagen, gevolgd door Merel (318), Kokmeeuw (315), Turkse Tortel en Ekster (312) en Grauwe Gans (311).

De soort waarvan ik de meeste exemplaren heb gezien is de Spreeuw, met 8837 exemplaren, gevolgd door Kauw (7798), Grauwe Gans (6784), Kokmeeuw (5177) en Houtduif (2564). Er zijn 19 soorten die ik slechts 1 keer heb gezien.

Het jaar leverde me 11 nieuwe dakterrassoorten op en 5 nieuwe soorten voor de regio waar ik woon, Vijfheerenlanden.

Vrouwtje Zebravink op dakterras, 24-05-2020

De vogels

Het jaar stond redelijk bol van de hoogtepunten, niet zozeer in de vorm van landelijk zeldzame vogels, maar vooral van regionale zeldzaamheden en nieuwe of schaarse dakterrassoorten. Hierbij lag de nadruk wel duidelijk op het voorjaar. Het najaar kende een aantal mooie dagen met veel trek van gewonere soorten, maar er waren weinig echte bijzonderheden.

De soorten die ik persoonlijk als hoogtepunten heb ervaren waren de Reuzenstern die op 6 april even boven de haven vloog om daarna zijn weg in noordelijke richting te vervolgen, en de Bijeneter die op 20 mei recht over ons dakterras naar het noorden vloog. Natuurlijk was ook de Vale Gier die zich op 30 mei liet zien een fraai hoogtepunt, maar ik had in 2007 al eens een groep van 9 boven ons terras gehad, die zich bovendien veel beter lieten bekijken. Niettemin eindigt de gier op de 3e plaats.

Andere toppers waren de verre Zeearend die op 22 april over kwam, de in totaal 4 Visarenden die zich lieten zien en de Roodkeelpieper die op 22 september luid roepend over kwam vliegen.

In de subtop eindigden de 10 Slechtvalken die zich al overvliegend lieten zien, de 7 Appelvinken, de 13 Zwartkopmeeuwen, het eenzame Smelleken, de 2 Beflijsters, het mannetje Wielewaal, de 2 Wespendieven, de 5 Pontische Meeuwen en de adulte Geelpootmeeuw die op 20 december in de haven zat. Ook een geringde Noorse Kleine Mantelmeeuw die ik op 30 mei kon fotograferen was erg leuk.

Verder was het genieten van een aantal minder algemene soorten die zich het hele jaar, of in een bepaald deel van het jaar, vaak lieten zien of horen. Dit waren bijvoorbeeld de Cetti's Zanger (227x), de Zwarte Roodstaart (48x), de Grote Gele Kwikstaart (69x), de Purperreiger (36x), de Boomvalk (26x) en de IJsvogel (100x). Leuke, zeldzame dakterrassoorten waren onder meer de op een ochtend in mei zingende Nachtegaal (1x), de Grauwe Vliegenvanger (1x) en een groepje overvliegende Goudplevieren (1x).

Ook verschenen er diverse curiositeiten in de vorm van escapes (uit gevangenschap ontsnapte vogels) ten tonele. Dit afgezien van de 'normale' exoten. Zo was er een vrouwtje Zebravink dat op 24 mei op ons dakterras landde, en een week later, op 31 mei, zat er een Izabeltortel op het dak van de buren te zingen. Op 7 september vloog er een luid roepende Valkparkiet over.

Een Scheefbloemwitje op het dakterras!

Ander beestenspul

En dan waren er nog de andersoortige levensvormen. Op 22-06 en 14-07 zwom er een Europese Bever door de Linge en op 22-10 vloog er overdag een Rosse Vleermuis over de bomen tegenover ons dakterras. Qua vlinders was het onbetwiste hoogtepunt de waarneming van het allereerste Scheefbloemwitje ooit op ons terras op 04-08. Later volgden er nog twee waarnemingen, waarvan er een zelfs in huis rondvloog! Ook een Oranje Luzernevlinder, eveneens op 04-08, is het vermelden waard. Een soort die wel erg onverwacht was, was de door Cilja op 08-08 ontdekte Sikkelsprinkhaan die een tijdje op het terras rondhing.

Ten slotte

Waren er dan geen dieptepunten? Nee, die waren er niet. Ook als er niets bijzonders langskwam, heb ik genoten van de uurtjes met de vogels aan het begin van de dag. Het was voor mij ook een manier om op een leuke manier door het coronajaar 2020 te rollen. Het was al met al een bijzonder jaar en ik vond het leuk om eens een jaar lang de vogels te tellen die zich op, bij en boven ons dakterras lieten zien. Voor 2021 hoop ik echter op meer ruimte om elders in het land (en liefst ook daarbuiten) weer andere soorten te zien en te fotograferen.

31-10-2020: De laatste oktoberdag was een goede

En zo is het alweer 31 oktober en zit het grootste deel van de najaarstrek er weer op. Het was geen buitengewoon spannende oktobermaand. Geen spetterende soorten, zoals in het voorjaar een paar keer gebeurde, wel een paar dagen met goede trek en redelijk hoge aantallen van sommige soorten. Vandaag was ook best een goede dag, met meer dan 100 Vinken, ruim 70 Kramsvogels, 100+ Kolganzen en nog een paar nadruppelende Witte Kwikken, Kepen, Sijzen, Graspiepers, Koperwieken en Houtduiven. Een Grote Gele Kwikstaart verblijft alweer een tijdje in de haven, en hetzelfde geldt voor een Zwarte Roodstaart, die vaak op vliegenvangermanier vanaf de daken insecten vangt. In de haven zijn nog steeds Cetti's Zanger en IJsvogel aanwezig. Gisteren had ik nog een Goudhaan, wat nog een dakterrasjaarsoort was. Ach, ik vermaak me wel, ook als het allemaal niet zo heel spannend is.

13-10-2020: Vette trek!

Sinds enkele dagen is de vogeltrek eindelijk goed op gang gekomen. Met name de Koperwieken komen massaal over ons dakterras gevlogen de afgelopen dagen. Vandaag was tot nu toe de topdag van het najaar, met de volgende aantallen trekvogels: Visarend (2), Buizerd (11), Bruine Kiekendief (1), Koperwiek (557), Zanglijster (20), Kramsvogel (7), Vink (155), Keep (2), Sijs (16), Kneu (1), Graspieper (81), Witte Kwikstaart (12), Grote Gele Kwikstaart (2), Veldleeuwerik (20), Boomleeuwerik (2), Houtduif (25),  Holenduif (1), Boerenzwaluw (2), Blauwe Reiger (2), Grauwe Gans (18). Ik had vandaag 54 soorten. De Visarenden kwamen vlak na elkaar langs. 

22-09-2020: Roodkeelpieper over dakterras!

Schreef ik gisteren net dat het nog niet echt wilde vlotten met de (zichtbare) najaarstrek over ons dakterras, heb ik vandaag zomaar ineens een hartstikke leuke dag! Er was vanmorgen vroeg al sprake van een aardig gevarieerd soortenpalet, met onder meer overtrekkende Vinken, Graspiepers, Witte - en Grote Gele Kwikstaarten, Sijs, een Grote Zilverreiger en de eerste Keep van het seizoen. En toen we om half elf even buiten koffie gingen drinken, vloog er ineens een tot driemaal toe luid roepende Roodkeelpieper vrij laag over ons dakterras! De eerste echte krent van het najaar, hopelijk volgen er nog een paar! Overigens was de Roodkeelpieper geen nieuwe dakterrassoort, want precies 13 jaar geleden, op 22 september 2007, vloog er ook een over ons terras.

21-09-2020: Rondje Zouweboezem

 

Koolmees, vanaf ons dakterras

Het is intussen alweer herfst, en met de zichtbare vogeltrek vanaf ons dakterras wil het nog niet erg vlotten. Eigenlijk is het weer te mooi, de vogels zitten dan vaak erg hoog zodat  je alleen af en toe een piepje hoort, maar niet de bijbehorende groepjes ziet. Daarbij komt de wind nogal eens uit noordelijke richtingen, en dat helpt ook niet mee. Af en toe komt er iets aardigs voorbij: van de week een groepje Goudplevieren, gisteren de eerste Sijzen, de hele week al redelijk wat Grote Gele Kwikstaarten en nog steeds veel Boerenzwaluwen. Ook de IJsvogels zijn nog vrijwel iedere dag present in de haven.

Argusvlinder in de Zouweboezem

Vanmorgen moesten Cilja en ik toch even in Meerkerk zijn, dus reden we even door naar de Zouweboezem, waar eigenlijk weinig te beleven was. De hoogtepunten waren een mooi groepje Staartmezen, twee Buizerden, een Ooievaar, twee Bruine Glazenmakers en een door Cilja ontdekte Argusvlinder, die nog een vlinderjaarsoort was.

08-09-2020: Paapje, een nieuwe regiosoort

Vandaag werden er vier Paapjes gemeld langs het fietspad evenwijdig aan het Recht van Terlede hier in Leerdam. Nu zocht ik daar toevallig gisteren nog naar, in de uiterwaarden, waar ze ook regelmatig worden gezien. Maar daar vond ik ze helaas niet. Zojuist dus even op de fiets gestapt, want het Paapje was nog een nieuwe soort voor de regio Vijfheerenlanden voor mij. En gelukkig, bij aankomst zaten er meteen twee klaar op een hekje, weliswaar vrij ver weg, maar goed herkenbaar!